PROGRAMY PODSTAWOWE

Koala Film Studio 2 DV

Z misiem w herbie

Koala Film Studio 2 DV jest narzędziem przeznaczonym do nieliniowej edycji filmów wideo, obsługującym kamery cyfrowe DV. Sprzedawany jest w pakiecie zawierającym m.in. programy Koala Film Studio 2 DV, Demo efektów, Odtwarzacz filmów i przykładowe lekcje.

Obraz i dźwięk zostają w programie poddane obróbce polegającej na dodawaniu napisów, przemieszczaniu bądź wycinaniu fragmentów filmu, tworzeniu efektów przejść pomiędzy poszczególnymi wątkami filmu, dopasowywaniu lub wycinaniu istniejącej ścieżki dźwiękowej i zastępowaniu albo miksowaniu jej z inną w sposób elektroniczny. Po wykonaniu edycji można wygenerować film o zadanych parametrach obrazu i dźwięku i przesłać go do kamery cyfrowej DV w celu zgrania materiału na taśmę.
Program powstał w firmie Koala z Oławy (www.koala.pl). Komunikacja z użytkownikiem odbywa się w języku polskim. Pakiet zawiera moduły do obsługi wszystkich faz obróbki filmów wideo: przechwytywania obrazu i dźwięku, edycji oraz nagrywania.

Wymagania i konfiguracja


Podstawowe wymagania sprzętowe i programowe stawiane przez Koalę Film Studio 2 DV to: komputer PC z zainstalowanym systemem Windows 98 SE lub 2000, procesor Pentium II 200 MHz, 32 MB RAM-u, karta graficzna z minimum 8 MB RAM-u i akceleracją Direct3D, dowolna karta dźwiękowa, karta wideo DV z interfejsem IEEE 1394 (Fire-Wire) oraz kamera cyfrowa DV. Dwa ostatnie elementy są wymagane w przypadku edycji formatu cyfrowego DV. Bez nich można wykorzystywać program tylko w części edycyjnej, na przykład w celu wygenerowania filmów przeznaczonych do zgrania na płytę CD, mając wcześniej przygotowany materiał źródłowy na dysku twardym.
Ilość posiadanej pamięci RAM karty graficznej determinuje jakość generowanego obrazu we wszystkich głównych punktach edycyjnych, takich jak wstawianie efektu przejścia lub nakładanie dwóch ścieżek wideo. Istotne jest początkowe skonfigurowanie programu w celu uzyskania maksymalnie dobrej jakości obrazu. Samo ustawienie sprowadza się do otwarcia okna Opcje programu i wybrania wymaganej jakości obrazu (dobrej, bardzo dobrej lub najlepszej). Po zaakceptowaniu wyboru należy zrealizować projekt Test.kfs (dołączony do programu) oraz dokonać podglądu na linii czasu. Po powtórnym otwarciu okna Opcje programu nie powinien się pokazać czerwony wykrzyknik. Jeżeli się taki pojawi, należy wybrać opcję o słabszej jakości obrazu.
Ważne jest także ustalenie odpowiedniego trybu graficznego karty wideo. Zalecana rozdzielczość to 800x600x16 lub 800x600x32. W przypadku kart dysponujących 32 MB można zwiększyć rozdzielczość. Może się jednak zdarzyć, że nie uzyskamy niektórych efektów, na przykład Studnia czy Przenik. Dlatego trzeba wcześniej ustalić optymalny tryb graficzny. Zamieszczony program Demo efektów pozwala na przetestowanie, czy zainstalowana w komputerze karta graficzna umożliwi uzyskanie wszystkich efektów przejść. Program ten można również pobrać ze strony internetowej producenta. Część edycyjna może być uruchamiana w pierwszej edycji systemu Windows 98. Wersja SE lub 2000 jest wymagana w przypadku współpracy z kamerami cyfrowymi DV.
Uwaga: program może działać z dowolną kartą DV. Poprawnie pracuje też ze wszystkimi kamerami obsługiwanymi przez sterownik msdv.sys. Starsze modele kamer europejskich mogą nie współpracować z programem (np. modele wymagające zainstalowania sterownika dvcam.sys). Można to sprawdzić poprzez wypróbowanie wersji demonstracyjnej programu.

Przechwytywanie filmów
Przechwytywanie (zwane też wychwytem) jest pierwszą czynnością wykonywaną w trakcie montażu filmu. Odpowiedni moduł pozwala na wychwycenie filmu z kamer cyfrowych DV z automatycznym rozpoznaniem zmian formatu dźwięku (kamery cyfrowe DV mogą nagrywać kolejne wątki filmu z różnymi parametrami dźwięku: 32 lub 48 kHz, stereo lub mono) i zapis kolejnych wątków filmu do nowych plików AVI. Podczas wychwytu program zapamiętuje obraz i dźwięk z automatycznym rozdzieleniem plików AVI na porcje po dwa gigabajty, wyświetlając przy tym aktualną pozycję kamery (godziny, minuty, sekundy) oraz ilość zgranego filmu (podawaną w megabajtach lub gigabajtach w zależności od aktualnego rozmiaru). Wszystko to dzieje się bez ingerencji użytkownika - sygnały sterujące pracą kamery może wysyłać komputer. Dodatkowo możemy wskazać długość filmu do zgrania (np. 15 minut) - edycja czasu jest bardzo wygodna dzięki interakcyjnym funkcjom sterowania tym procesem.
Podczas wychwytu program automatycznie rozpoznaje ilość wolnego miejsca na dysku i przerywa proces, jeżeli stwierdzi, że ilość ta jest niewystarczająca. Dzięki temu użytkownik nie musi ingerować w przebieg operacji. Koala automatycznie uruchamia kamerę (play) przed rozpoczęciem wychwytu oraz wstrzymuje (jeżeli użytkownik tego chce) jej pracę dokładnie w pozycji, gdzie zakończono wychwyt.

Edycja projektu
Ze względu na złożoność wykonywanych czynności oraz w celu podniesienia czytelności zapisu wykonywanych czynności projekty konstruuje się na skali czasu (ang. timeline). Skala czasu to linia z podziałką reprezentująca czas generowanego filmu. Punkt zerowy znajduje się na początku skali i reprezentuje moment, w którym rozpoczyna się odtwarzanie wygenerowanego filmu. Dalej układa się kolejne elementy projektowanego filmu. W miarę upływu czasu na osi będą generowane klatki filmu oraz próbki dźwiękowe bazujące na umieszczonych odcinkach skali, coraz bardziej odległych od punktu zerowego.
Przed przystąpieniem do edycji należy wstępnie załadować nowe zasoby do okna Lista zasobów. Przez zasoby rozumie się wcześniej przechwycone filmy w postaci plików AVI, pochodzące z kamery cyfrowej DV lub innego źródła, nieruchome obrazki (BMP, GIF lub JPG), plansze z napisami (utworzone wcześniej za pomocą modułu Edytor Tekstu) i dźwięki w plikach WAV. Ładowane są wszystkie pliki AVI zawierające skompresowany obraz oraz dźwięk, a także pliki WAV skompresowane dowolnym kodekiem audio. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku ładowania filmów lub dźwięków skompresowanych trzeba unikać wczytywania sekwencji dłuższych niż pięciominutowe, w przeciwnym wypadku program zbyt dużo czasu poświęci na dekompresję dźwięku. Ponieważ większość aplikacji nie kompresuje dźwięku, nie powinniśmy się spotkać z tym problemem. Przykładowo, format cyfrowy DV ma skompresowany jedynie obraz. W przypadku dźwięku nieskompresowanego można wczytywać sekwencje o dowolnie dużej długości - nawet trwające ponad godzinę.
Później załadowane zasoby wstawia się do okna projektu na odpowiednie ścieżki. Pojawiają się bloczki reprezentujące całe zasoby bądź tylko ich fragmenty. Okno projektu pozwala na dowolne powiększanie skali czasu (od jednej klatki do dwóch minut). Możliwe jest pokazywanie kolejnych klatek animacji - w ten sposób wykonamy dokładne cięcia. Okno ma trzy warstwy wideo, które wykorzystuje się do nakładania animacji lub obrazów, dzięki czemu uzyskamy efekt blue boksu. Górna warstwa wideo zawiera dodatkowo regulację przezroczystości.
Trzy warstwy audio umożliwiają miksowanie kilku dźwięków z możliwością regulacji poziomu głośności. Dostępna jest także funkcja wizualnego podglądu próbek audio, pomocny podczas rozcinania sekwencji audio. Należy jednak uważać, by nie rozpocząć podglądu próbek na powiększeniu skali czasu 2 minuty, lecz zaczynać z innym parametrem, np. 1 sekunda. Uniknie się wtedy długiego oczekiwania na przeliczanie.
W przypadku filmów można rozsynchronizować animację lub dźwięk. Przydaje się także korekta przesunięcia obrazu względem dźwięku: rozsynchronizowane ścieżki przemieszczamy na zadaną odległość, a następnie ponownie je synchronizujemy.
Bloczki powstałe w oknie projektu możemy dowolnie przesuwać, rozciągać i przemieszczać pomiędzy warstwami. Dodatkowo można zaznaczyć całą grupę bloczków, a następnie przesunąć ją pomiędzy warstwami lub skopiować w inne miejsce.
Omawiane okno zawiera warstwę efektów przejść, na której automatycznie pojawiają się bloczki symbolizujące różne efekty. Użytkownik musi dwukrotnie kliknąć myszą, aby wybrać odpowiedni efekt. Pojawia się wówczas okno wybór efektu przejścia, zawierające rozwijalne drzewko z grupami i nazwami efektów oraz podgląd obecnie zaznaczonego efektu. Należy zaznaczyć, że podgląd efektu wykonuje się w czasie rzeczywistym, co trwa proporcjonalnie do długości bloczka powstałego w oknie projektu. Efekt ten wykonuje się na odrębnych obrazkach, a nie na zasobach identyfikowanych przez bloczki w oknie projektu. Do dyspozycji mamy około 70 efektów dwu- i trójwymiarowych.
W program wbudowano moduł Edytor Tekstu, za pomocą którego łatwo i szybko tworzy się proste plansze zawierające napisy. Po zapamiętaniu planszy na dysku można ją automatycznie wyeksportować do listy zasobów, aby następnie wrzucić ją do okna projektu.
Przygotowany projekt podpatrzymy w dowolnej pozycji linii czasu poprzez przeciąganie myszką suwaka pojawiającego się na tej linii. Podgląd obrazu zawiera wyrenderowane klatki - takie, jakie będą widoczne po wygenerowaniu filmu. Dodatkowo, przyciskając klawisz [Ctrl], uzyskamy podsłuch zmiksowanego dźwięku, a więc takiego, jaki zostanie uzyskany po wygenerowaniu filmu.
Przechwytywane filmy mogą być znacznej długości, przez co bezpośrednie ich rozcinanie w oknie projektu bywa uciążliwe. Dlatego zaleca się otwarcie takiego filmu w oknie odtwarzacza. Umożliwia ono podgląd filmu z zaznaczeniem wybranego fragmentu, a następnie przeciągnięcie go bezpośrednio do okna projektu. Później zaznaczamy kolejny fragment i znowu przenosimy go do okna projektu.

Generowanie filmu
Po wykonaniu tych czynności przystępujemy do generowania filmu. Po wciśnięciu ikonki Generuj film pojawia się okno Własności tworzonego filmu. Ustalamy w nim parametry generowanego filmu i dźwięku (kompresja wideo i audio, rozmiar obrazu, częstotliwość odtwarzania, próbkowanie dźwięku, stereo/mono), format wyjściowy pliku (oprócz AVI może to być sekwencja obrazków BMP, GIF lub JPG) oraz rozmiar plików AVI. Ten ostatni parametr pozwala utworzyć pliki o rozmiarze mniejszym niż 2 GB, na przykład 700 MB w celu przygotowania filmów na płyty CD.
Po zaakceptowaniu przez użytkownika zmian parametrów program renderuje wszystkie klatki wideo, kompresuje je wybranym kodekiem wideo, miksuje dźwięk i zapisuje całość do pliku AVI (o ile nie wybrano opcji generowania animacji do pojedynczych obrazków). W trakcie tej operacji pokazywany jest pasek postępu z szacunkowym czasem zakończenia operacji. Dla znudzonych umożliwiono podgląd aktualnie generowanej klatki - odbywa się to po wciśnięciu kombinacji klawiszy [Ctrl]+[spacja].
Jeżeli w trakcie generowania filmu zabraknie wolnego miejsca na dysku [...]

"Tekst pochodzi z zeszytu CHIP Special nr 10/2000. Opublikowano za zgodą wydawnictwa Vogel Publishing"
 

Trwa przechwytywanie filmu z kamery cyfrowej DV

Tak wygląda wychwycony film w oknie odtwarzacza

Przykładowe efekty przejść. Należy wykazać się inwencją i dobrze wykorzystać wszystkie możliwości programu

[ początek strony ]